Drapanka, kraszanka, pisanka.

Sałatki i ciasta przygotowane? Rzeżuchy zasadzone? Wspaniale.
Najwyższy czas na pisanki.

A tych, którzy nawet to mają za sobą, zapraszam na kilka jajecznych ciekawostek, o których nie mieliście pojęcia.

fot. freedigitalphotos.net

"Najstarsze pisanki pochodzą z terenów sumeryjskiej Mezopotamii. Zwyczaj malowania jajek znany był w czasach cesarstwa rzymskiego, wspominają o nim Owidiusz, Pliniusz Młodszy i Juwenalis. Na ziemiach polskich najstarsze pisanki, pochodzące z końca X wieku, odnaleziono podczas wykopalisk archeologicznych w pozostałościach grodu na opolskiej wyspie Ostrówek. Wzór rysowano na nich roztopionym woskiem, a następnie wkładano je do barwnika – łupin cebuli lub ochry, które nadawały im brunatnoczerwoną barwę. W procesie chrystianizacji pisankę włączono do elementów symboliki wielkanocnej. Obecnie pisanki wykonuje się przed Wielkanocą. Mają symbolizować rodzącą się do życia przyrodę, a w chrześcijaństwie dodatkowo nadzieję wynikającą z wiary w zmartwychwstanie Chrystusa."

Jak powstają pisanki?

A różnie. Poprzez rysowanie (dawniej: pisanie) na skorupce gorącym roztopionym woskiem, zanurzenie w barwnikach. Używanie najróżniejszych szpilek, igieł, kozików, szydeł, słomek i drewienek. Co ciekawe, kiedyś zdobieniem zajmowały się tylko panie, panowie zaś musieli trzymać się z dala od tego rytuału; w odwrotnym przypadku zdecydowanie przyniosłoby to zły urok. Ratunkiem było jedynie jego "odczynianie".

Wyróżnia się:

• drapanki - Polska, Austria - zgodnie z tym co nazwa wskazuje, wzory powstają poprzez "drapanie" po zafarbowanej skorupce
• kraszanki, malowanki, byczki - gotowanie jajek w naturalnych wywarach np. kolor:

- rudy/brązowy - łupiny cebuli
- biały - ocet
- czerwony - łuski czerwonej cebuli, suszone jagody, buraki z kroplą octu
- czarny - kora dębu, łupiny orzecha włoskiego
- złoty - kwiat nagietka, kora młodej jabłoni
- fioletowy - płatki kwiatu ciemnej malwy
- zielony - szpinak, szczypiorek, suszone kwiaty fiołka, młoda trawa, wywar z jemioły (ale to dopiero po całowaniu)
- różowy - burak
- pomarańczowy - sok z marchwii z kroplą octu, dynia
- niebieski - wywar z hibiskusa ze szczyptą sody oczyszczonej, pokrojone liście czerwonej kapusty z kilkoma kroplami octu, borówka amerykańska

Jak to zrobić? Opcje są dwie. Na zimno - ugotowane wcześniej jajka wrzucić do gorącej (nie gotującej się!), zabarwionej już wody, pozostawiając je aż do wystygnięcia. Na ciepło - podobnie, tylko że z surowymi jajkami, gotowaniem wody i odpowiedniego barwnika. Kolor powinien być bardziej intensywny niż przy pierwszej metodzie. Warto też pamiętać, że im jaśniejsza skorupka, tym mocniejszy otrzymamy kolor.

• ażurki - nawiercanie maleńkim wiertłem i malowanie farbą akrylową przygotowanej wcześniej wydmuszki. Właśnie, w ramach przypomnienia, aby zrobić wydmuszkę, igłą lub cyrklem robimy dwie naprzeciwległe dziurki w jajku. Jedną mniejszą, drugą większą. Dmuchając w tę pierwszą tworzymy właśnie wydmuszkę. Polecam wcześniejsze sparzenie jajek oraz dokładnie ich wypłukanie już po całym zabiegu np. za pomocą strzykawki oraz wysuszenie naszej pięknej wydmuszki np. na kaloryferze. Potem to już tylko wiertła w dłoń. :)
  Coś pięknego.

• oklejanki (naklejanki) - przyozdobione sitowiem, płatkami bzu, skrawkami kolorowego, błyszczącego papieru, tkaniny, również nicią lub włóczką wełnianą 

Sitowie :) fot. wikipedia.org

• nalepianki – popularne zwłaszcza w dawnym województwie krakowskim i w okolicach Łowicza. Powstaje przez ozdabianie skorupki jajka różnobarwnymi wycinankami z papieru.
• decoupage - to już ode mnie. Wykorzystanie tego sposobu pięknie prezentuje się również na wielkanocnych jajkach.

To tyle na dziś. Następny tekst będzie dotyczył porównania pięknych słowiańskich zwyczajów z dzisiejszą, bardziej współczesną Wielkanocą.

Z pozdrowieniami,
M.

Jeśli wpis Ci się podobał - proszę, daj znać i mi, jak i swoim znajomym - polub go!

Źródła:
Babcia. Jedna i druga.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Pisanka
http://deccoria.pl/warto-zobaczyc/poradniki-naturalne-sposoby-barwienia-jajek,15,786.html